Selasa, 14 Januari 2020

Bab 2 kelas XII Alam Sawegung


                                         

           Geguritan iku puisi jawa gagrag anyar kang ora kaiket dening pugeran timantu.Cacahe larik,cacahe wanda,cacahe pada,tembung-tembung kang dipilih,lan surasane kabeh merdika utawa bebas.Gumathung net atine kang nggurit.Ana kang nganggo lelewane basa (gaya bahasa) timantu,uga ana kang biasa-biasa wae.

A. Maca lan nanggapi isine teks geguritan sarta niteni perangan-perangane
            
              Supaya bisa nemokake isine geguritan bisa dilakoni kanthi cara ing ngisor iki.
a. Maca kanthi premati,yen perlu dibolan-baleni
b. Nggatekake ubungane larik siji lan sijine,banjur menehi tandha ngaso (/) utawa sigeg (//) 
c. Golekana tegese tembung-tembung kang angel utawa aneh.Bisa tegese lugu,entar,utawa lambang.
d. Golekana pesen utawa amanat kang dikarepake dening panggurite.
e. Tambahana tembung utawa wanda saengga ukarane bisa cetha lan bisa ditemokake karepe.

          Menawa cara-cara kasebut wis klakoni,mesthi bisa kotemokake isine geguritan.kanthi mentes,apik,endah,mengkono,para siswa banjur biso menehi panemu.Panemu iku bisa setuju (sarujuk),bisa ora setuju,bisa nyengkuyung,lan bisa uga menehi panemu kang sipate kosok balen (berlawanan).

Apa Bedane
dening Sudi Yatmo

Apa bedane prosa karo puisi
bedane ana ati

apa bedane ati karo gori
bedane mung prakara bumbune
bedane apa bumbune karo sing dibumboni
bedane rak mung ana ing wadhah
apa bedane wadhah karo sing diwadhahi
kuwi rak mung akal pokal gaweane manungsa

lha opo bedane manungsa karo kewan
ah iku urusane pangeran
(Mbangun Tuwuh, angka 138)

B. Nemokake tuntunan kang dikandhut ing teks geguritan lan njubuhake karo kahanane bebrayan

     Geguritan iku umume digawe dening panggurite kanggo nuduhake rasa marang kahanan.Ana kang nggambarake rasa bungah,rasa sedhih,nggrantes,utawa malah nggambarake rasa serik kang gegayutan karo kahanan.

C. Nulis geguritan nggunakake ragam basa kang jumbuh utawa cocog karo konteks lan pranatan utawa aturan

      Kaya kacetha ing ngarep menawa nulis geguritan iku merdika. Supaya ana gondhelan,perlu kogatekake bab-bab kaya mengkene.

a. Ora kaiket dening aturan utawa pranatan guru gatra, guru wilangan, guru lagu, lan sapanunggale.
b. Ngutamake isi kang mentes, apik, endah, lan becik.
c. Bisa nggunakake lelewane basa (purwakanthi, baliswara, saroja, entar, lan sapanunggale).
d. Isine bisa pitutur, piweling, kritik, protes, nggresah, pamundhut, lan sapanunggale.


Sumber : Gegaran Nyinau Basa Jawa 3 Kelas XII SMA/SMK/MA

3 komentar: