Bab 3 kelas XI Sukur marang Gusti Iku Wajib

       Sesorah iku tembung liya saka pidhato. Pidhato iku medharake gagasan sarana lesan kang ditujokake marang wong akeh. Akeh tembung kang maknane padha karo sesorah antara liya tanggap sabda, tanggap wacana, medhar sabda, sabda tama, kan liya-liyane. Sanajan tegese padha, tembung-tembung mau kudu patitis anggone ngepasake. Kudu cocog karo unggah-ungguhe.

A. Maca lan nemokake struktur lan kaidah teks sesorah

Sesorah Halalbihalal [1]

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh [2]

Bapak-bapak, ibu-ibu, kaum muslimin-muslimat ingkang satuhu kinakbekten. Minal aidzin wali faidzin. [3]

Mangga sesarengan Kula dherekaken ngonjukaken pudya puji sukur dhumateng ngarsanipun Gusti ingkang Maha Agung, Allah SWT, ingkang sampun paring Taufik serta hidayah. [4]

Ing kalodhangan menika keparengna kula ngadeg ing ngarsa panjenengan sadaya, saperlu ngaturaken prekawis sakedhik gegayutan kaliyan acara "Apura ingapura" utawi "Halalbihalal" Warsa 1437 H menika. [5]

Kados ingkang sampun kawuningan bilih minggu kapengker, umat Islam saidenging Nuswantara samua nindakaken shalat ied. [6]

Ing wekdal ingkang sae menika mugi-mugi para kaum muslimin salah muslimah keparengn njangkepi ibadah siyam kanthi paring zakat fitrah. [7]

Mekaten lan semanten atur kula, nyuwun pangapunten tumprap sadaya kaladuking atur sarta muranging trapsila. [8]

Wassalamu'alaikum warahmatullahi wabarakatuh. [9]

Saka tuladha ringkes teks sesorah ing duwur, bisa ditemokake ragangan (struktur) baline sesorah, kang nyalip 9 perangan, yaiku :

1. Irah-irahan 

2. Salam pambuka

3. Pakurmatan

4. Purwaka basa Utawa pambuka

5. Wos utawa isine sesorah

6. Andharan wose sesorah (yen perlu)

7. Pengarep-arep (pangajab)

8. Wasana basa utawa panutup

9. Salam panutup

B. Nanggapi pokok-pokok isinenteks sesorah

     

          Sesorah iku cak-cakane mung sairing, tegese kang skrip tumindak mung kang sesorah, dene kang ngrungokake ora duwe wenang liya kajaba mung nampa. Tanggapan marang isine sesorah ora bisa diwedharake langsung sabubare ngrungokake sesorah, nanging milih wektu kang ngepasi. Tatacarane wong menehi penemu tumprap isine sesorah kudu nggunakake basa kang ngajeni Utawa sopan. Supaya bisa nanggapi nganggo basa kang sopan para siswa kudu nggatekake sapa lah sesorah mau. 

C. Nulis teks sesorah kanthi ragam basa padinan

        Kaya kang wis kaandharake ing ngarep menawa ragangan, wis gumathok, yaiku irah-irahan;salam pambuka; pakurmatan;purwaka basa;wos utawa intine sesorah; andharan wose sesorah;pangajeng-ajeng; wasana basa;lan salam panutup. Sawise nulis ragangane, banjur dimekarake nganggo basamu dhewe.

D. Maca teks sesorah kanthi nyuwara

        Maca kanthi nyuwara iku maca kang ditujokake marang wong liya. Amarta ditujokake marang wong liya kang ngrungokake, mula sapa wae kang maca kudu bisa ngucapake kanthi: swara kang cukup, kedal kang cetha, lan injak napas kang bener. Menawa anggone maca adu arep karo kang ngrungokake (kayata ing televisi), kejaba perkara telu mau ketambah pamulad kang nyumadulur utawa komunikatif.

Mugi-mugi ilmune saged bermanfaat
Matur nuwun

Sumber : Gegaran Nyinau Basa Jawa 2 kelas XI SMA/SMK/MA